حق نشر یعنی حق قانونی و انحصاری برای تکثیر، توزیع، نمایش یا فروش یک اثر فکری مانند کتاب، موسیقی یا فیلم.جهت رزرو وقت مشاوره با شماره 09126161121 تماس حاصل فرمائید.
حق نشر چیست ؟
حق نشر (یا حق تکثیر) به مجموعه حقوقی اطلاق میشود که به ناشر یا صاحب اثر اجازه میدهد تا تولید، تکثیر، توزیع و فروش یک اثر را کنترل کند. این حق معمولاً زیرمجموعهای از حقوق مالکیت فکری، بهویژه حق مؤلف (کپی رایت)، محسوب میشود.

معنای حق نشر در حقوق ایران و بینالملل:
-
حقوق مادی نشر (تکثیر و توزیع):
-
ناشر میتواند تعیین کند که اثر چگونه، در چه تعداد و با چه شرایطی منتشر شود.
-
شامل چاپ کتاب، تولید نسخههای دیجیتال، پخش آنلاین و فروش اثر است.
-
-
حقوق معنوی نشر:
-
حفظ اصالت اثر و جلوگیری از تحریف یا تغییر غیرمجاز.
-
ذکر نام پدیدآورنده و ناشر در نسخههای منتشرشده.
-
-
مدت زمان حق نشر:
-
در ایران معمولاً ۳۰ سال پس از مرگ پدیدآورنده (طبق ماده ۱۲ قانون حمایت از مؤلفان).
-
در نظامهای بینالمللی مانند کنوانسیون برن، این مدت معمولاً ۵۰ تا ۷۰ سال پس از مرگ مؤلف است.
-
تفاوت حق نشر با حق مؤلف (کپی رایت):
-
حق مؤلف: به خالق اثر تعلق دارد (مانند نویسنده، هنرمند یا آهنگساز).
-
حق نشر: اغلب به ناشر (شخص یا شرکتی که اثر را منتشر میکند) واگذار میشود و معمولاً از طریق قرارداد نشر بین پدیدآورنده و ناشر تعیین میگردد.
موارد نقض حق نشر در ایران:
-
چاپ غیرمجاز کتاب بدون اجازه ناشر.
-
انتشار نسخههای الکترونیکی بدون مجوز.
-
فروش یا تکثیر آثار در حجم انبوه بدون مجوز صاحب حق.
در ایران، نقض حق نشر میتواند منجر به جریمه نقدی، ضبط نسخههای غیرمجاز و حتی مجازات کیفری شود (طبق مواد ۲۳ و ۲۴ قانون حمایت از مؤلفان).
ایا بعد از فوت ناشر حق نشر و چاپ به وراث او می رسد ؟
بعد از فوت صاحب حق نشر (مثلاً نویسنده، آهنگساز یا ناشر اصلی)، حق نشر به وراث قانونی او منتقل میشود، مگر اینکه در وصیتنامهاش طور دیگری تعیین کرده باشد.
جزئیات مهم در این زمینه:
1. انتقال حق مالی (نه معنوی) به وراث:
-
حقوق مالی حق نشر مانند:
-
درآمد از فروش یا چاپ اثر
-
اجازه ترجمه یا اقتباس
-
اجازه پخش یا نشر دیجیتال
این حقوق به وراث منتقل میشود و آنها میتوانند مانند مالک اصلی از اثر استفاده مالی ببرند یا مجوز بدهند.
-
-
اما حقوق معنوی (مثل اینکه نام مؤلف روی اثر حفظ شود، یا اجازه تحریف داده نشود) غالباً غیرقابل انتقال است و تا مدت معینی محفوظ باقی میماند.
2. مدت زمان حمایت پس از فوت:
-
در بسیاری از کشورها (مثل ایران، فرانسه، آلمان، آمریکا)، مدت حمایت از حق نشر:
70 سال پس از مرگ مؤلف است (در ایران معمولاً 50 سال).
-
در این مدت، وراث میتوانند از حقوق اقتصادی اثر استفاده کنند.
3. پس از پایان مدت حمایت چه میشود؟
-
پس از گذشت این مدت (مثلاً 70 سال)، اثر وارد حوزه عمومی (Public Domain) میشود.
-
یعنی همه میتوانند از آن استفاده کنند، بدون پرداخت هزینه یا کسب اجازه.
اگر مؤلف حق نشر را به ناشر واگذار کرده باشد:
در این حالت، ممکن است طبق قرارداد:
-
ناشر همچنان مالک حقوق مالی باشد.
-
یا پس از مدتی، حقوق به وراث مؤلف بازگردد (بسته به شرایط قرارداد).
مثال ساده:
فرض کنیم نویسندهای کتابی نوشته و 40 سال بعد از انتشار، فوت کرده است.
اگر قانون کشور حمایت را برای 70 سال پس از فوت تعیین کرده باشد، وراث او تا 70 سال پس از مرگش میتوانند چاپ، ترجمه، یا فروش کتاب را مدیریت کنند و درآمد آن را دریافت نمایند.
ادعای حق نشر در یوتیوب :
ادعای حق نشر در یوتیوب (YouTube Copyright Claim) به فرآیندی گفته میشود که در آن مالک یک اثر (مثل موسیقی، ویدیو، فیلم یا صدا) اعلام میکند که محتوای منتشرشده در یک ویدیوی یوتیوبی، بدون اجازه از آثار او استفاده کرده است.
در ادامه، مراحل، انواع و پیامدهای این ادعا را برایت بهصورت کامل توضیح میدهم:
۱. انواع ادعای حق نشر در یوتیوب
۱. Content ID Claim (ادعای خودکار):
-
این نوع ادعا توسط سیستم خودکار یوتیوب انجام میشود.
-
صاحب اثر (مثلاً یک شرکت موسیقی) فایلهای اصلی خود را در Content ID ثبت کرده.
-
اگر ویدیویی شامل بخشهایی از آن فایلها باشد، سیستم بهصورت خودکار شناسایی و اعلام میکند.
نتیجه:
-
ممکن است درآمد ویدیو به صاحب اصلی محتوا برسد.
-
ویدیو بیصدا شود یا در برخی کشورها مسدود شود.
-
اما تأثیر منفی مستقیم بر کانال ندارد (Strike ندارد).
۲. Copyright Takedown Notice (اعلان رسمی نقض):
-
این نوع ادعا بهصورت دستی و رسمی توسط دارنده حق نشر ارسال میشود.
-
فرد یا شرکت میخواهد ویدیو بهطور کامل حذف شود.
نتیجه:
-
کانال شما یک “Copyright Strike” دریافت میکند.
-
بعد از 3 Strike، کانال بسته میشود.
-
حق استیناف (اعتراض) وجود دارد.
۲. چه مواردی باعث ادعای حق نشر میشود؟
-
استفاده از موسیقی دارای کپیرایت (حتی چند ثانیه!)
-
استفاده از فیلم، سریال، انیمیشن یا بازی بدون اجازه
-
استفاده از تصاویر، لوگو یا صوت محافظتشده
-
دوبله یا بازنشر محتوای دیگران بدون تغییر اساسی
۳. چه کاری میتوان انجام داد وقتی ادعا دریافت شد؟
اگر Content ID Claim باشد:
-
میتوانی:
-
صدای بخشی از ویدیو را حذف یا جایگزین کنی.
-
از ابزارهای یوتیوب برای قطع صدا یا برش آن بخش استفاده کنی.
-
اعتراض (Dispute) ارسال کنی اگر فکر میکنی استفادهات مجاز بوده (مثلاً استفاده آموزشی، نقد، یا Fair Use).
-
اگر Copyright Strike باشد:
-
سه گزینه داری:
-
با صاحب اثر تماس بگیری و از او بخواهی شکایت را پس بگیرد (توصیهشدهترین راه).
-
Counter Notification (اعتراض رسمی) ارسال کنی (ریسکی است؛ چون منجر به درگیری قانونی میشود).
-
تا 90 روز منتظر بمانی تا Strike منقضی شود (اگر دوم و سومی دریافت نکنی).
-
۴. راههای جلوگیری از ادعای حق نشر
-
استفاده از موسیقی و محتوای بدون حق نشر (Royalty-Free یا Creative Commons)
-
استفاده از کتابخانه YouTube Audio Library
-
ساخت محتوای صددرصد تولیدی (Original)
-
کسب مجوز قانونی برای استفاده از محتوای دیگران
نکته مهم:
یوتیوب بهشدت نسبت به نقض کپیرایت حساس است.
ادعاهای مکرر میتوانند باعث از دست دادن درآمد، محدود شدن و یا حتی بستهشدن کانال شوند.
وکیل حق نشر :
وکیل حق نشر کیست؟
وکیل حق نشر (Copyright Lawyer) متخصصی است در زمینهی حقوق مالکیت فکری که به افراد، شرکتها یا هنرمندان کمک میکند از آثار خلاقانهشان محافظت کنند، مجوز دهند یا با نقضکنندگان مقابله قانونی کنند.
وظایف اصلی وکیل حق نشر:
1. ثبت و محافظت از آثار:
-
راهنمایی در ثبت رسمی آثار هنری، ادبی، نرمافزاری و غیره.
-
بررسی اینکه آیا اثر مشمول حمایت کپیرایت هست یا نه.
2. تنظیم و بررسی قراردادها:
-
قراردادهای نشر، ترجمه، پخش، فروش، مجوز استفاده و همکاری.
-
جلوگیری از سوءاستفاده و تضییع حقوق مؤلف.
3. دفاع یا طرح شکایت قانونی:
-
دفاع از موکل در برابر ادعاهای کپیرایت (مثلاً در یوتیوب یا دادگاه).
-
پیگیری حقوقی علیه کسانی که آثار را بدون اجازه کپی یا منتشر کردهاند.
4. مشاوره در استفاده قانونی از آثار دیگران:
-
بررسی امکان استفاده منصفانه (Fair Use)، استفاده آموزشی، انتقادی، اقتباسی و…
چه زمانی باید به وکیل حق نشر مراجعه کنیم؟
-
اگر اثری خلق کردهای (مثل کتاب، موسیقی، نرمافزار، فیلم) و میخواهی از آن در سطح ملی یا بینالمللی محافظت کنی.
-
اگر شخص یا شرکتی بدون اجازه از اثرت استفاده کرده.
-
اگر درگیر ادعای کپیرایت در یوتیوب، اینستاگرام یا سایتهای دیگر شدهای.
-
اگر میخواهی قراردادی ببندی که شامل واگذاری یا مجوز استفاده از اثر است.
-
اگر به عنوان ناشر، تهیهکننده، یا هنرمند در حال همکاری با دیگران هستی.
چگونه یک وکیل متخصص حق نشر پیدا کنیم ؟
فقط کافی است با تماس بگیرید.
121 61 61 0912
83 944 83 0912
2 230 230 0912
کپی رایت به چه معناست ؟
کپیرایت (Copyright) بهمعنای «حق انحصاری تکثیر و بهرهبرداری از یک اثر خلاقانه» است. این واژه از دو بخش Copy (رونوشت) و Right (حق) تشکیل شده و یعنی:
«حقِ کپیکردن» یا «حق انتشار و بهرهبرداری از اثر»
تعریف دقیقتر کپیرایت:
کپیرایت یک نوع حق قانونی است که به خالق یک اثر (مثلاً نویسنده، آهنگساز، فیلمساز، نقاش یا برنامهنویس) این امکان را میدهد که بهطور انحصاری دربارهٔ استفاده، انتشار، فروش یا تکثیر اثر خود تصمیم بگیرد.
کپیرایت از چه چیزی محافظت میکند؟
-
آثار ادبی (رمان، مقاله، شعر)
-
آثار موسیقی و صوتی
-
آثار تصویری (فیلم، سریال، انیمیشن)
-
آثار هنری (نقاشی، عکس، مجسمه)
-
نرمافزار و کدهای کامپیوتری
-
طرحهای گرافیکی، معماری و طراحی صنعتی
حقوقی که کپیرایت به خالق اثر میدهد:
-
حق تکثیر (Copying)
-
حق انتشار و توزیع (Distributing)
-
حق نمایش عمومی (Performing or Displaying)
-
حق اقتباس (Adapting) – مثلاً تبدیل رمان به فیلم
-
حق ترجمه یا ویرایش
-
حق انتساب (نام مؤلف باید حفظ شود)
مدت زمان کپیرایت:
-
معمولاً تا پایان عمر خالق اثر + 50 یا 70 سال (بسته به قوانین کشورها)
-
پس از آن، اثر وارد حوزه عمومی (Public Domain) میشود و همه میتوانند از آن استفاده کنند.
کپیرایت شامل چه چیزهایی نمیشود؟
-
ایدهها و مفاهیم خام
-
دانستنیها و اطلاعات عمومی (مثلاً جدول ضرب یا رویدادهای تاریخی)
-
قوانین و احکام رسمی
-
آثار منقضیشده یا بدون خلاقیت
کپیرایت در یک جمله ساده:
کپیرایت یعنی: این اثر مال من است؛ اگر میخواهی از آن استفاده کنی، باید اجازه بگیری.
قانون حق نشر در ایران ؟
قانون حق نشر در ایران (کپیرایت در ایران)
در ایران، قانون اصلی مربوط به کپیرایت با عنوان رسمی:
“قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان”
مصوب ۱۳۴۸ شمسی (۱۹۶۹ میلادی)
و بعدها با قوانین و آییننامههای دیگری در حوزه نرمافزار و مالکیت فکری تکمیل شده است.
خلاصه مهمترین مفاد این قانون:
1. موضوع حمایت:
این قانون از آثار ادبی، هنری و علمی حمایت میکند، از جمله:
-
کتاب، داستان، شعر، مقاله، نمایشنامه
-
آثار موسیقی (با یا بدون کلام)
-
نقاشی، عکاسی، گرافیک، مجسمهسازی
-
فیلم سینمایی، مستند، انیمیشن
-
آثار معماری، خوشنویسی، مینیاتور
-
ترجمه آثار و اقتباسها
-
برنامههای رایانهای (طبق قانون ۱۳۷۹)
2. حقوق مؤلف چیست؟
-
حق تکثیر و چاپ
-
حق ترجمه، اقتباس و تبدیل به فرمت دیگر
-
حق اجرای عمومی (مثلاً نمایش فیلم یا پخش موسیقی)
-
حق نشر دیجیتال یا فیزیکی
-
حق انتساب (نام مؤلف باید ذکر شود)
این حقوق، قابل واگذاری یا انتقال به دیگران (مثل ناشر) هستند.
3. مدت حمایت:
-
طبق قانون ایران:
حقوق مادی مؤلف تا ۳۰ سال پس از مرگ او حفظ میشود.
-
حقوق معنوی (مثل ذکر نام مؤلف) دائمی است.
4. استفاده بدون اجازه ممنوع است:
هرگونه استفاده از آثار دیگران بدون اجازه صاحب اثر (یا ناشر دارای حق) نقض کپیرایت محسوب میشود و قابل پیگرد قانونی است.
5. قوانین مکمل و مرتبط:
قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرمافزارهای رایانهای (مصوب ۱۳۷۹)
-
نرمافزارهای ایرانی مشمول حمایت ۳۰ ساله هستند.
-
ثبت این آثار در شورای عالی انفورماتیک یا وزارت ارشاد انجام میشود.
قانون ترجمه و تکثیر کتب، نوار و … (مصوب ۱۳۵۲)
-
بدون اجازه، ترجمه یا تکثیر آثار خارجی ممنوع است، البته ایران عضو کنوانسیون برن نیست (در ادامه توضیح داده شده).
محدودیتها و کاستیهای کپیرایت در ایران:
ایران عضو کنوانسیونهای بینالمللی نیست:
-
ایران هنوز به کنوانسیون برن (Berne Convention) و توافقنامه TRIPS نپیوسته است.
-
یعنی کشورهایی که عضو این معاهدات هستند، از آثار ایرانی بهطور بینالمللی محافظت نمیکنند، و بالعکس.
نبود سازوکار قوی اجرا:
-
در ایران، پیگیری نقض کپیرایت دشوار است، چون هم آگاهی عمومی پایین است و هم زیرساختهای قضایی و فنی آن ناقص است.
نتیجه نهایی:
-
قانون حق نشر در ایران وجود دارد و نسبتاً جامع است.
-
از آثار خلاقانه حمایت میشود، هم در فضای فیزیکی و هم دیجیتال.
-
اما به دلیل عدم عضویت در معاهدات جهانی، حمایت بینالمللی از آثار ایرانی محدود است
حق تکثیر چیست ؟
حق تکثیر چیست؟ (حق رونوشت – Copy Right)
حق تکثیر یکی از اصلیترین و مهمترین حقوق ناشی از حق نشر (کپیرایت) است. این حق به صاحب اثر اجازه میدهد که تنها او (یا کسی که از او اجازه گرفته) بتواند اثر را رونوشت، بازتولید، چاپ یا توزیع کند.
تعریف ساده:
حق تکثیر یعنی فقط من اجازه دارم از اثرم کپی بگیرم، آن را چاپ کنم یا منتشر کنم. هر کسی که بخواهد این کار را انجام دهد، باید از من اجازه بگیرد.
مثالهای قابل فهم از حق تکثیر:
-
اگر نویسندهای کتابی نوشته، هیچکس بدون اجازه او نمیتواند آن را چاپ یا در اینترنت منتشر کند.
-
اگر آهنگسازی قطعهای ساخته، هیچکس بدون مجوز نمیتواند آن را در ویدیو یا تبلیغ خود استفاده کند.
-
اگر عکاسی عکس هنری گرفته، دیگران نمیتوانند آن را بدون اجازه در سایت یا مجله چاپ کنند.
حق تکثیر شامل چه مواردی میشود؟
-
چاپ فیزیکی (مثل کتاب، بروشور، روزنامه)
-
کپی دیجیتال (در سایتها، اپلیکیشنها، PDF و …)
-
رایت یا بازنشر در CD/DVD/USB یا فضای ابری
-
تکثیر از طریق فکس، اسکن یا حتی عکاسی
-
توزیع در رسانههای جمعی یا اجتماعی (مثل اینستاگرام یا یوتیوب)
نقض حق تکثیر چیست؟
اگر کسی بدون اجازه خالق اثر، اقدام به:
-
چاپ مجدد کتاب
-
آپلود ویدیو یا موسیقی دارای کپیرایت
-
کپیکردن محتوا در سایت خودش
کند، این کار نقض حق تکثیر محسوب میشود و در بسیاری از کشورها پیگرد قانونی دارد.
آیا حق تکثیر قابل واگذاری است؟
بله. مؤلف میتواند حق تکثیر را به:
-
ناشر
-
شرکت پخش
-
یا شخص دیگری
واگذار کند یا مجوز دهد. این کار معمولاً از طریق قرارداد انجام میشود.
تفاوت «حق تکثیر» با «حق نشر»:
-
حق نشر مفهوم کلیتری است و شامل چاپ، توزیع، فروش، ترجمه، پخش و … میشود.
-
حق تکثیر یکی از زیرمجموعههای حق نشر است و فقط به کپیکردن اثر مربوط میشود.
آدرس ما : تهران _ خیابان انقلاب _ نرسیده به میدان فردوسی _ کوچه نیائی _ پلاک 7/1 _ دفتر وکالت
مسیر از راه حمل و نقل عمومی : شما با استفاده از ایستگاه مترو ی فردوسی میتوانید آسان تر به دفتر وکالت ما تشریف بیاورید
